NDANI YA CECOT: GEREZA KUBWA LA ULINZI MKALI LILILOIBUA MJADALA DUNIANI

Katika taifa la El Salvador, Amerika ya Kati, kuna gereza ambalo limekuwa kitovu cha mjadala wa kimataifa kuhusu usalama, vita dhidi ya magenge ya uhalifu na haki za binadamu. Gereza hilo linajulikana kama Centro de Confinamiento del Terrorismo (CECOT), jina la Kihispania linalomaanisha Kituo cha Kuwafungia Watu Wanaohusishwa na Ugaidi.
CECOT ni gereza la ulinzi mkali lililojengwa chini ya uongozi wa Rais Nayib Bukele. Serikali ya nchi hiyo imelipa gereza hilo jukumu muhimu katika kampeni yake dhidi ya magenge ya uhalifu, yakiwemo MS-13 na Barrio 18, ambayo kwa miaka mingi yalihusishwa na mauaji, uporaji, vitisho na ulanguzi wa fedha za kujipatia mapato kwa njia haramu.
Ingawa mara nyingi CECOT huelezwa kama mojawapo ya magereza hatari zaidi duniani, hakuna kipimo kimoja cha kimataifa kinachothibitisha rasmi kuwa ndilo gereza hatari zaidi. Hata hivyo, ukubwa wake, taratibu zake kali za kiusalama na mjadala kuhusu mazingira ya wafungwa vimeifanya kuwa miongoni mwa magereza yanayozungumziwa sana duniani.
Gereza lenye uwezo wa wafungwa 40,000
CECOT iko katika eneo la Tecoluca, katika idara ya San Vicente, takribani kilomita 75 kutoka mji mkuu wa El Salvador, San Salvador.
Gereza hilo lilizinduliwa Januari 31, 2023, chini ya utawala wa Rais Bukele. Serikali ilitangaza kuwa lina uwezo wa kuhifadhi hadi wafungwa 40,000 kwa wakati mmoja, na kulifanya kuwa mojawapo ya vituo vikubwa zaidi vya magereza katika Amerika ya Kati na Kusini kwa uwezo uliotangazwa.
Kwa mujibu wa taarifa zilizochapishwa na Human Rights Watch, gereza hilo limegawanywa katika sehemu nane za makazi ya wafungwa. Utafiti wa mpangilio wa majengo ulionyesha kuwepo kwa seli 256, huku hesabu ya nafasi za kulala katika seli hizo ikitoa makadirio ya uwezo wa zaidi ya watu 20,400. Hii inatofautiana na uwezo wa watu 40,000 uliotangazwa na serikali.
Wafungwa wakitoka gerezani
Ulinzi mkali na maisha ya wafungwa
CECOT imejengwa kwa kuzingatia usalama wa kiwango cha juu. Kuta kubwa, mifumo ya ukaguzi, kamera za uangalizi na walinzi ni sehemu ya mfumo wa kudhibiti shughuli za gereza hilo.
Taarifa zilizoripotiwa wakati wa uzinduzi wake mwaka 2023 zilisema kuwa ulinzi ulihusisha takribani wanajeshi 600 na maafisa 250 wa polisi. Human Rights Watch pia imeeleza kuwa kituo hicho kina miundombinu ya ziada inayohusiana na shughuli za walinzi na usimamizi wa wafungwa.
Picha na video zilizoruhusiwa kutoka ndani ya CECOT zimeonyesha wafungwa wakiwa katika seli zenye vitanda vya chuma vilivyopangwa kwa safu, huku walinzi wakisimamia mienendo yao.
Kwa mujibu wa taarifa za ziara zilizoripotiwa na vyombo vya habari, wafungwa hukabiliwa na ratiba kali na muda mdogo wa kutoka selini. Mawasiliano na watu wa nje pia yamekuwa mojawapo ya masuala yanayoibua wasiwasi wa mashirika ya haki za binadamu.
Vita vya Bukele dhidi ya magenge ya uhalifu
Kwa miaka mingi, magenge kama MS-13 na Barrio 18 yalikuwa na ushawishi mkubwa katika maeneo mbalimbali ya nchi hiyo. Wananchi katika baadhi ya jamii waliishi chini ya vitisho, uporaji wa fedha kwa lazima na vurugu zinazohusishwa na makundi hayo.
Mnamo Machi 2022, baada ya ongezeko kubwa la mauaji, serikali ya Rais Bukele ilianzisha hali ya dharura iliyowezesha mamlaka kufanya operesheni kubwa za kukamata watu wanaoshukiwa kuhusika na magenge.
